Mu Ntambara ya Kabiri y'Isi, abapilote b'indege
z'intambara zitwaga Spitfire bavuze ko indege zabo zari ifite ubushobozi buteye
imbere cyane mu kurwana intamabara.
Abapilote b'indege z'intambara bo mu myaka ya 2030 bo
bashobora kuzagirana umubano wa hafi n'indege zabo z'intambara kuko izi ndege
zizaba zifite ubushobozi bwo gusoma ibitekerezo byabo, nk'uko abahanga
babivuga.
Izi ni indege za Tempest ubu zirimo gukorwa n'ikigo
cy'ingabo z'Ubwongereza BAE Systems, Rolls-Royce, uruganda rwa misile MDBA
hamwe n'uruganda Leonardo rwo muri Italy.
Kimwe mu bintu bikorwa kuri iyi ndege ni icyuma
cy'ubwenge buhangano buzwi nka Artificial Intelligence (AI) cyo gufasha
umupilote w'umuntu mu gihe ananiwe cyangwa ari mu muhangayiko mwinshi .
Utwuma tw'ikoranabuhanga tuzakurikirana ibimenyetso
by'ubwonko n'andi makuru y'ubuvuzi by'umupilote, bityo, mu ngendo zikurikira,
ubuhanga bwa AI buzabashe gukoresha amakuru menshi y'ibipimo by'umubiri
n'iby'imitekerereze.
Ubuhanga buteye imbere cyane bwa AI buri mu nzira
ihobora gufasha mu gihe ibyuma bipima ubuzima bw'umupilote byerekanye ko
hakenewe ubufasha.
Mu imurikagurisha ry'indege rya Farnborough, BAE
Systems yavuze ko mu 2027 izajyanayo indege ivuye mu ruganda rwayo rwa Warton
muri Lancashire izakora igeregeza kuri iryo koranabuhanga.
Zimwe muri izi ndege zizageragerezwa mu mu mishinga 60
itandukanye y'ikoranabuhanga riteye imbere.
Ishusho y'indege ya Tempest iteganijwe kuguruka mu 2027
Isura y'indege ya Tempest yarahindutse kuva amafoto
yayo ya mbere yashyirwa ahagaragara mu 2018.
Mu byahindutse harimo
kugabanuka k'uburemere bwayo, n'imiterere yayo yarahindutse.
Biteganijwe ko igihe izaba igeze mu kirere Tempest ishobora gukikizwa n'indege zidatwarwa n'umupilote (drones). Abahanga bavuga ko iterambere nk'iryo rizasaba ko hashyirwaho uburyo bushya bwo kurikurikiranira hafi imikorere y'izi ndege.
John Stocker, ushinzwe
iterambere ry'ubucuruzi muri Tempest, agira ati: "Tugomba kugendana n'umuvuduko
w'impinduka mu ikoranabuhanga."
Stocker arashaka kubaka
indege nshya y'intambara ifite sisitemu zishobora kuvugururwa mu buryo
bworoshye, mbese bisa nko gukura porogaramu runaka kuri telefoni igendanwa.
Indege y'intambara ya Typhoon yabanjirije iyi ya Tempest ikoresha imbaraga zidasanzwe
Hagati aho, igice kinini cy'inganda zizakora izi ndege
kizaba gikoze mu buryo bwikoresha (automatic). Robots ziri gukorwa zizatanga
amakuru ku batanga serivisi mu buryo bwihuse.
Muri uyu mushinga kandi, BAE Systems na Leonardo
bazafatanya na Mitsubishi yo mu Buyapani.
Umushinga wa Mitsubishi w'ejo hazaza w'indege za FX
urasa cyane na Tempest.
Ubu ni ubunararibonye bushya ku bigo by'indege byo mu
Burayi, ariko ubufatanye bukomeye n'Ubuyapani bwashobotse kubera imishinga
iriho y'ikoranabuhanga.
Stocker aragira ati: "Ushobora gukora ibi bintu
vuba cyane mu buryo bw'ikoranabuhanga, ubufatanye buroroshye cyane."
Itsinda ry'abasemuzi n'abakozi bashobora kuvugana neza
mu Cyongereza no mu Kiyapani ku bijyanye n'ikoranabuhanga ry'imbere mu gihugu,
rizakomeza ubufatanye n'itsinda rya Mitsubishi ry'ingabo zirwanira mu kirere
(FX fighter).
Muri Tempest, kandi byitezwe ko AI izafasha umupilote
kwakira amakuru atandukanye, menshi y'ubutasi ubundi adashobora gusesengurwa
n'ubwonko bw'umuntu.
Uyu mushinga wose uri gukorwa ku bufatanye n'uruganda
rukora intwaro rwa MBDA.
Iyi ndege izakoresha moteri nshya ya Rolls-Royce.
Rolls-Royce ikeneye ko ikoresha imbaraga atari mu
ndege ya Tempest gusa, ahubwo no mu buryo bwayo bwose bwa digitale.
Ba-injeniyeri ba Rolls-Royce barateganya uburyo
bwihariye bwo kugabanya ubushyuhe bwa Tempest.
John Wardell ushinzwe ibikorwa muri Rolls-Royce
aragira ati: "Turashaka kugenzura buri gice cy'iyi gahunda."
Leta y'Ubwongereza yamaze gutanga miliyari ebyiri z'amapawundi
mu mushinga wa Tempest kandi ayo mafaranga aziyongera mbere yuko indege
zitangira gukoreshwa.
BAE Systems ivuga ko mu 2040, Ubwongereza n'ibihugu
bifatanyije bizahura n'ibibazo bishya n'intwaro zigezweho zisaba ikoranabuhanga
rigezweho kugira ngo bwirengere, ikaba ivuga ko ariyo mpamvu hakenewe indege
nka Tempest.
Umushinga w'izi ndege watanze imirimo irenga 20.000, nyuma y'ishoramari rya leta rya miliyari 12 z'amapawundi, nk'uko isosiyete ibivuga.

Ibitekerezo
Nta gitekerezo kiratangwa kuri iyi nyandiko. ba uwambere gutanga igitekerezo!
Tanga igitekerezo