Hari igihe uba warangije umunsi wose ukora ibintu byinshi, ukagera mu buriri wumva ko ushaka gusinzira ako kanya. Ariko ukimara gufunga amaso, ibintu wari waribagiwe bigatangira kugaruka mu mutwe: ibyo wavuze ku manywa, gahunda y’ejo, ikintu cyakubabaje, umuntu waganiriye na we, ndetse n’ibintu utari wanatekerejeho kuva kera.

None se kuki ibi bitekerezo byinshi bikunze kuza cyane igihe tugiye gusinzira?

Impamvu imwe ikomeye ni uko iyo tugiye kuryama, ibikorwa byinshi byadufataga ibitekerezo ku manywa bigabanuka. Nta masomo, akazi, biganiro cyangwa ibindi birangaza byinshi biba bikiri imbere yacu. Ubwonko bukabona umwanya wo gutangira gutekereza ku bintu bitandukanye.

Ubushakashatsi bugaragaza ko mbere yo gusinzira umuntu ashobora kugira ibikorwa byinshi byo mu mutwe, birimo kwibuka ibyabaye, gutegura ibizaba, gukemura ibibazo cyangwa guhangayikira ibintu runaka. Ibi byitwa “pre-sleep cognitive activity”.

Iyo umunsi wari urimo ibintu byinshi, ubwonko bushobora gukomeza kuba mu buryo bwo gukanguka nubwo umubiri wo uba watangiye kuruhuka. Stress na yo ishobora kubyongera, kuko guhangayika bishobora gutuma ibitekerezo bikomeza kwiruka aho kugenda bigabanuka buhoro.

Ni yo mpamvu ushobora kujya mu buriri utekereza uti, “Reka niryamire”, ariko nyuma y’iminota mike ugasanga ubwonko butangiye kukwereka ibintu bitandukanye.

Hari n’ikindi kintu gitangaje: uko umuntu agerageza cyane guhagarika igitekerezo runaka, ntabwo buri gihe bigenda. Gushaka ku gahato kudatekereza ku kintu bishobora gutuma icyo kintu gikomeza kugaruka mu bitekerezo. Ubushakashatsi ku gusinzira bugaragaza ko kugerageza kugenzura cyane ibitekerezo mbere yo gusinzira bishobora rimwe na rimwe kongera cognitive arousal, aho ubwonko bukomeza kuba maso.

Ariko kugira ibitekerezo mbere yo gusinzira ntabwo bivuze ko umuntu afite ikibazo. Ni igice gishobora kubaho mu buryo busanzwe igihe ubwonko buri kuva mu bikorwa byo ku manywa bugana ku gusinzira. Iyo umuntu atangiye gusinzira, ibikorwa byo mu mutwe bigenda bihinduka, hakaza amashusho n’ibitekerezo bidatunganye neza mbere y’uko umuntu yinjira mu bitotsi byuzuye.

Wasoma n'iyi: Imwe mu mico yagufasha kubaho neza no kugira ubuzima bushimishije kandi buzira umuze

Ikibazo gishobora kuvuka iyo ibyo bitekerezo bihindutse guhangayika no gutekereza ibintu bimwe inshuro nyinshi, ku buryo bituma gusinzira bigorana. Ubushakashatsi bwerekana ko “worry” na “rumination” bifitanye isano no gutinda gusinzira ndetse no kugira sleep quality mbi, nubwo isano yayo ishobora gutandukana bitewe n’umuntu n’imiterere y’ubushakashatsi.

Ni yo mpamvu igihe ugeze mu buriri ibitekerezo bitangiye kuza, atari ngombwa guhita wibwira ko hari ikitagenda neza. Rimwe na rimwe uba uri kubona gusa umwanya ubwonko bwabonye wo gutuza no gutunganya amakuru yo ku munsi.

Mu by’ukuri, umunsi urangira mbere y’uko ubwonko buceceka. Iyo ibintu byose bidukikije bitangiye gutuza, ni bwo dushobora kumenya ko mu mutwe harimo ibintu byinshi tutabonaga mu gihe twari duhuze. Kandi uko ubwonko butangira kugana ku bitotsi, ibyo bitekerezo na byo bigenda bihinduka buhoro buhoro kugeza dusinziriye.

wasoma n'iyi: Imirimo imibiri yacu ikora igihe dusinziriye