Mu buzima bwa buri munsi, ushobora guhura n’umuntu uhora ashaka kumenya ibibera mu buzima bw’abandi. Ashobora kukubaza ibibazo byinshi ku muryango wawe, ku nshuti zawe cyangwa ku bibazo byawe bwite, nyamara wenda akaba adakunda kuvuga ibimwerekeyeho.
Hari n’abumva inkuru y’umuntu umwe bagahita bayigeza ku bandi, kugeza ubwo amakuru yagombaga kuguma hagati y’abantu bake aba yamenyekanye hose. Ariko se ni iki gituma abantu bamwe bakunda kumenya amabanga y’abandi?
Amatsiko yo kumenya ibibera mu buzima bw’abandi
Umuntu muri kamere ye agira amatsiko yo kumenya ibimukikije, harimo n’ibibera mu buzima bw’abandi. Ni yo mpamvu inkuru ivuga ku muntu tuzi ishobora kudushishikaza kurusha amakuru y’umuntu tutigeze duhura.
Icyakora, kugira amatsiko si ikibazo ubwabyo. Ikibazo gitangira igihe umuntu ashaka kumenya amakuru yihariye y’abandi batifuza kuyatangaza, cyangwa akayakwirakwiza atabiherewe uburenganzira.
Gushaka kuba umuntu uzi amakuru kurusha abandi
Hari abantu bumva ko kumenya amakuru abandi batazi bibaha umwanya wihariye mu itsinda ry’inshuti cyangwa mu bantu babana.
Urugero, umuntu ashobora kumva amakuru yerekeye umuturanyi we, agahita ayabwira abandi kugira ngo agaragaze ko azi byinshi.
Mu bihe nk’ibi, ibanga rishobora guhinduka uburyo bwo gukurura abantu no gutuma bamwitaho. Ariko uko arushaho gusangiza abandi amakuru yihariye, ni ko ashobora gutakaza icyizere bari bamufitiye.
Ishyari no kwigereranya n’abandi
Rimwe na rimwe, gushaka kumenya ibibazo by’abandi bishobora guterwa no kwigereranya na bo.
Umuntu ashobora guhora ashaka kumenya uko abandi babayeho, ibyo bagezeho cyangwa ibibazo bafite, kugira ngo agereranye ubuzima bwabo n’ubwe.
Hari n’igihe kumva ko umuntu wabonaga nk’uwamurushije na we afite ibibazo bishobora gutuma yumva atari wenyine mu ngorane. Icyakora, si buri muntu ushaka kumenya amakuru y’abandi uba abiterwa n’ishyari.
Kumva amabanga bishobora no guterwa no gushaka gufasha
Si abantu bose babaza ibibazo byihariye baba bafite imigambi mibi.
Hari ushobora kukubaza ikibazo kubera ko yakubonye utameze neza, akifuza kumenya niba hari ubufasha ukeneye. Undi ashobora kukubaza byinshi kuko akwiyumvamo kandi ashaka kukumenya kurushaho.
Itandukaniro rikomeye riba mu buryo umuntu yubaha igisubizo cyawe. Umuntu ushaka kugufasha by'ukuri ashobora kwemera ko hari ibyo udashaka kumubwira, aho kuguhatira kubivuga.
Ni gute ibihuha bishobora kwangiza imibanire?
Iyo umuntu atangaje ibanga ry’undi atabiherewe uburenganzira, ashobora gutuma uwo muntu atakaza icyizere yari amufitiye.
Hari igihe amakuru agenda ahinduka uko ava ku muntu umwe ajya ku wundi. Inkuru yatangiye ari nto ishobora kongerwamo ibindi, kugeza ubwo igera ku bantu benshi itakimeze nk’uko yari imeze mbere.
Ibi bishobora guteza amakimbirane hagati y’inshuti, abavandimwe cyangwa abaturanyi. Bishobora no gutuma umuntu atinya kongera kubwira abandi ibibazo bye, n’igihe yaba akeneye ubufasha.
Wakwitwara ute imbere y’umuntu ukunda kubaza amabanga?
Nta tegeko rivuga ko ugomba gusubiza buri kibazo ubajijwe. Hari amakuru umuntu ashobora guhitamo kugumana, cyane cyane ajyanye n’umuryango, amafaranga, ubuzima cyangwa ibindi bibazo bye bwite.
Iyo ubajijwe ikibazo utifuza gusubiza, ushobora kubivuga mu kinyabupfura, uti: “Ibyo nahitamo kubigumana.”
Ni byiza kandi kwitondera uwo ubwira amakuru yihariye. Icyizere cyubakwa n’ibikorwa, cyane cyane ubushobozi bwo kubika ibyo umuntu yabwiwe.
Ku rundi ruhande, iyo umuntu akubwiye ibanga, ntibivuze ko aguha uburenganzira bwo kurigeza ku bandi. Kubaha amakuru y’abandi ni kimwe mu bintu bituma imibanire iramba.
Kumenya amakuru y’abandi bishobora guturuka ku matsiko, gushaka kwitabwaho, kwigereranya n’abandi cyangwa icyifuzo cyo gufasha. Ariko impamvu yaba iyo ari yo yose, amakuru yihariye y’umuntu akwiriye kubahwa.
Mu mibanire, si ngombwa kumenya buri kintu cyose ku muntu kugira ngo mube inshuti nziza. Hari igihe kumenya kubika ibanga no kwemera ko hari ibyo umuntu adashaka kuvuga biba bifite agaciro kurusha kumenya inkuru yose.

Ibitekerezo
Nta gitekerezo kiratangwa kuri iyi nyandiko. ba uwambere gutanga igitekerezo!
Tanga igitekerezo