Umuntu arakwegereye, akubwira ko yagize umunsi mubi. Utamuzi neza ashobora guhita akubwira ati: “Ihangane, ejo bizaba byiza.” Undi akagira ati: “None se kuki utakoze gutya?” Wowe ushobora no gutangira kumwereka uko yakemura ikibazo cye, wumva ko uri kumufasha. Ariko nyuma yo kuvuga byinshi, ugasanga akomeje kubara uko yiyumva, nk’aho nta cyo umubwiye.

Wigeze wibaza impamvu ibyo wamubwiye bitamufashije nk’uko wari ubyiteze?

Hari igihe ikibazo umuntu afite kiba gisaba igisubizo. Ariko hari n’igihe aba atarabona n’umwanya wo gusobanura uko kimugizeho ingaruka. Muri ako kanya, guhita umubwira icyo agomba gukora bishobora gutuma yumva ko ushaka kurangiza ikiganiro aho kumenya ibimubabaje.

Rimwe na rimwe, umuntu ntabwo aba ashaka igisubizo ako kanya

Tekereza umuntu watsinzwe ikizamini yari yiteze gutsinda. Iyo akubwiye uko byagenze, ushobora guhita umubwira uti: “Wagombaga kwiga cyane” cyangwa “Ntukongere gukora iryo kosa.”

Nubwo ibyo wavuze bishobora kuba bifite ukuri, ashobora kuba asanzwe azi ko hari ibyo yagombaga gukora neza kurushaho. Icyo akeneye muri ako kanya ni ukubanza kuvuga uko yumvise ameze, icyamutunguye n’impamvu byamubabaje.

Iyo umuhaye umwanya, ashobora kumva ko umwitayeho aho kumva ko uhise umucira urubanza. Nyuma yo gusobanura ikibazo cye, ni bwo ashobora no kuba yiteguye kuganira ku byo yakora ubutaha.

Impamvu umuntu ashobora gukomeza kuvuga nubwo waba wamuhaye inama

Iyo umuntu ababaye, ashobora kuba agikeneye gusobanukirwa n’ibyabaye no gushyira ibitekerezo bye ku murongo. Iyo uhise umuhagarika ngo umuhe igisubizo, ushobora kuba utarumvise igice cy’ingenzi cy’inkuru ye.

Urugero, umuntu akubwiye ko yagiranye ikibazo n’incuti ye, ugahita umubwira uti: “Yireke, ushake abandi.” Ariko nyuma ukamenya ko bamaze imyaka myinshi ari incuti, kandi ko atari ashaka guhita ahagarika ubucuti bwabo. Yashakaga kumva gusa impamvu ibintu byahindutse.

Iyo ubanje kumutega amatwi, ushobora kumenya ikibazo nyakuri aho kugisubiza ushingiye ku gice gito wumvise.

Kumvwa bishobora gutuma umuntu yumva atari wenyine

Hari ibibazo umuntu ashobora gutinya kuvuga kubera ko yibwira ko abandi bamuseka, bamuca urubanza cyangwa bamubwira ko ibyo ahanganye na byo bidakomeye.

Iyo abonye umuntu umutega amatwi atamuca mu ijambo, ashobora kurushaho kwisanzura. Ntabwo biba bisaba ko ufite amagambo menshi cyangwa ko umuha igisubizo cyiza cyane. Rimwe na rimwe, kumwereka ko ushaka kumva neza ibyabaye birahagije kugira ngo ikiganiro gikomeze mu buryo bwiza.

Ushobora kuvuga uti: “Ndumva byakubabaje cyane,” cyangwa ukamubaza uti: “Ni iki cyakugoye kurusha ibindi?” Ibyo bifasha ikiganiro gukomeza aho guhita kigana ku guca urubanza cyangwa gushaka uwakoze amakosa.

Kumva umuntu ntibisobanura ko ugomba kumwemera muri byose

Gutega amatwi si ukwemeza ko ibyo umuntu avuga byose ari ukuri. Ushobora kumva ko ababaye ariko ugakomeza gutekereza ko hari aho yaba yibeshye.

Itandukaniro riri mu buryo ubimubwiramo. Aho kumubwira uti: “Uribeshya, ibyo nta cyo bivuze,” ushobora kubanza kumva neza ibyabaye, hanyuma mukaganira ku bindi bishoboka.

Ibi bituma umuntu adahita yumva ko urimo kumurwanya, kandi bikagufasha kubona ibintu utari wabashije kumenya mbere. Kumva undi ntibisaba ko muhuza ibitekerezo; bisaba ko umuha agaciro nk’umuntu ufite ibyo arimo kunyuramo.

Wamenya ute niba umuntu akeneye inama cyangwa akeneye ko umwumva gusa?

Ntugomba guhora ugerageza kubihishura. Ushobora kubimubaza mu buryo bworoshye uti: “Urashaka ko nkumva gusa, cyangwa twashakira hamwe uko iki kibazo cyakemuka?”

Iki kibazo gito gishobora guhindura ikiganiro cyose. Iyo umuntu akeneye inama, uba umuhaye umwanya wo kuyisaba. Iyo akeneye kuvuga gusa, na bwo uba umweretse ko utamuhatira gukemura ikibazo mbere y’uko yitegura kubiganiraho.

Kandi niba koko uzi igitekerezo cyamufasha, ushobora kumubaza niba yifuza kukumva aho guhita ukimushyiraho.

Hari n’igihe nawe uba ukeneye umuntu ukumva

Ushobora kwibuka igihe wabwiye umuntu ikibazo wari ufite, akaguhita agira inama utarasobanura neza ibyabaye. Wenda ntiwari ukeneye ko agukemurira ikibazo; washakaga ko abanza kumva impamvu cyari cyakubabaje.

Ibyo bitwibutsa ko tutagomba gufata abantu bose kimwe igihe batugannye bafite ibibazo. Umwe ashobora kuba akeneye igitekerezo, undi agakeneye ubufasha bufatika, naho undi agakeneye umwanya wo kuvuga atumva ko ari mu rubanza.

Kumenya gutandukanya ibyo ni kimwe mu bintu bituma ibiganiro birushaho kuba byiza.

Mu mibanire y’abantu, amagambo meza si yo ahora ari yo afasha kurusha ayandi. Hari igihe igisubizo kiba ingenzi, ariko hari n’igihe ikintu gikomeye umuntu ashobora gukorera undi ari ukumwereka ko ashobora kuvuga ibimuri ku mutima atihutishijwe, adasuzuguwe kandi ataraciriwe urubanza.

Kuko umuntu ashobora kwibagirwa inama wamuhaye, ariko akibuka igihe wamuhaye umwanya wo kuvuga ukamwumva by’ukuri.