Amaso ni ibice by'ingenzi mu mubiri w'umuntu, kuko atuma tubona isi turimo, tukamenya aho turi, ibyo dukora, n'ibyo twifuza. Kwita ku buzima bw'amaso yawe ni ingenzi cyane, kuko indwara z'amaso zishobora kugira ingaruka mbi ku mibereho yacu ya buri munsi. Mu gihe abenshi bazi indwara z'amaso nka glaucoma cyangwa cataract, hari n'izindi nyinshi zishobora gutera ibibazo ku buryo bwo kubona. Ibi bikaba bigaragara cyane muri iki gihe aho abantu benshi bakoresha ibikoresho by'ikoranabuhanga byongera igihe bamara imbere ya za ecran, bigatuma barwara cyane amaso yabo.
Kumva itegeko rya 20/20/20
Itegeko rya 20/20/20 ni iki?
Itegeko rya 20/20/20 ni uburyo bwo kurinda amaso yawe igihe ukora ibikorwa bya mudasobwa cyangwa ureba muri ecran igihe kirekire. Bivuga ko buri minota 20, ugomba gufata umwanya wo kureba ibintu biri kure byibuze metero 20 uvuye aho uri. Ukoresha aya mayeri, amaso yawe uraruhuka kandi akazi k’umubiri ko kwita ku byerekeye gukoresha amaso kakagabanywa, bikarinda kubyimbirwa no gutakaza imbaraga.
Imiterere y'itegeko rya 20/20/20
Iri tegeko rishingiye ku bushakashatsi bukubiyemo uburyo amaso atakaza ubushobozi bwo kubona neza igihe avumburwa igihe kirekire mu mashusho adahinduka cyangwa ibikorwa bidahindura amafoto. Ibi bitera umunaniro w'amaso, ibyo bisaba gufata umwanya wo kubisubiza aho bigaragara ko byihariye.
Kurwanya umunaniro w'amaso ukoresheje itegeko rya 20/20/20
Umunaniro w'amaso no kwibasirwa
Umunaniro w'amaso ushobora kuba ikibazo gikomeye ku bantu bakoresha ibikoresho bya mudasobwa, telefoni, cyangwa ibindi bikoresho byifashisha amaso igihe kinini. Amaso arakora cyane mu gihe ureba ibintu hafi yawe igihe kirekire, bigatuma amaraso atagera neza ku maso, bikabyara ikibazo cyo kuba amaso atabasha gukora neza.
Inyungu zo gufata igihe cyo kureba ibyo amaso atari kubona
By'umwihariko, gufata umwanya wo kuruhuka nyuma y'iminota 20 y'uburebure bw’akazi kuri mudasobwa, bifasha kugabanya ibyo bibazo. Ibi birinda ikibazo cyo kugira ikibazo cyo gucika intege mu kureba ibintu, bituma amaso afata umwanya wo kwiyuburura. Hanyuma, ugasanga amahirwe yo kugira uburambe bwiza n'ubuzima bwiza bw'amaso biba byiyongereye.
Indwara z'amaso zishobora guterwa no gukoresha ibyuma by’ikorana buhanga
1. Umunaniro w'amaso (Digital Eye Strain)
Indwara ya Digital Eye Strain izwi nka Computer Vision Syndrome, ni indwara ikunda gufata abantu benshi bakoresha ecran igihe kirekire. Iyo umuntu areba ecran cyangwa ikindi kintu kimurika kirekire, amaso atakaza ubushobozi bwo gucunga neza imikorere y’ububiko, bigatuma atagira uburyo buhamye bwo kubona no kwitwararika.
Urugero nko kuba umuntu arangwa n'ibibazo byo kubona cyangwa kuba amaso yangirika, bishobora kubangamira ibyo umuntu aba abasha kubona mu buzima busanzwe. Niyo mpamvu ari ngombwa gukurikiza amategeko ajyanye n’ubuzima bw’amaso.
2. Kutabasha kureba neza ibintu biri kure
Gukoresha mudasobwa cyangwa telefone igihe kirekire bishobora gutera ikibazo cyo kubona bituzuye, cyangwa nk'uko bamwe babivuga, blurred vision. Ibi bituma ibintu bidahinduka neza iyo umuntu arebye cyangwa aharanira kubona mu buryo bwuzuye. Iyi ndwara izwi cyane ku bakoresha mudasobwa cyangwa ababarizwa imbere ya ecran igihe kinini.
3. Umunaniro w’amaso
Amaso, igihe akora igihe kirekire ataruhuka, atakaza imbaraga nyinshi. Izi ngufu zituma ibice by’amaso bigira umunaniro ukomeye, bishobora kuzana ibibazo byo gukomera no kuribwa, byitwa eye fatigue. Ibi bituma umuntu atabona neza cyangwa yirengagiza ibimenyetso by’indwara z’amaso.
4. Cataract: Gutakaza Ubushobozi bwo Kureba Neza
Cataract ni indi ndwara ifata amaso mu buryo bugoye. Iyi ndwara ikunda kuboneka cyane mu bantu bakuze, ariko nanone umuntu ukoresha igihe kinini imbere y'ibikoresho by’ikoranabuhanga ashobora kugira ibyago byo kuyirwara. Iyi ndwara iterwa ahanini no kuba udutsi duto two mu maso turarushaho kugira ibibazo by’ubushobozi bwo gukora neza. Uko ukoresha ibikoresho bisohora urumuri cyangwa amashusho byagabanya imikorere y’amaso, byongera ibyago byo kugira cataract.
5. Eye Dryness: Kuma kw’amaso
Ikindi kibazo gishobora guterwa no gukoresha ibikoresho by’ikorana buhanga igihe kirekire ni eye dryness cyangwa kumva amaso akakaye (yumye). Iyo umuntu areba ecran igihe kinini, bituma atitondera uburyo amaso akora, bikagabanya umusaruro wo kubungabunga amarira (amazi) yo mu maso. Ibi bitera kumva amaso acika intege cyangwa akabura ubushobozi bwo gukora neza.
Inama zo gushyira mu bikorwa itegeko rya 20/20/20
Uko wakoresha itegeko rya 20/20/20 mu mikorere yawe ya buri munsi
Mu rwego rwo guca ibibazo by'amaso bituruka ku mikorere mibi, hari ingamba zashyizweho zishobora gufasha umuntu kurinda amaso ye. Nko gukora gahunda y’amasaha, guhindura ahantu ureba igihe umaze igihe kinini mu mirimo y’ubuzima bwawe busanzwe. Kora gahunda itegura kureba ku kintu kiri muri metero 20 nibura, bibasha guhindura uburyo amaso yitwararika kuri ecran.
Ubundi buryo bwiza bwo gukomeza ubuzima bw'amaso
Hari n’izindi ngamba zo kurinda amaso zishobora gufasha umuntu kuguma mu buzima bwiza, nko guhagarika gukoresha telefoni mu ijoro cyangwa gukoresha amaso mu buryo bwiza, ugomba gukoreshare telefoni mbere y’isaha imwe byibuze mbere y’uko uryama. By'umwihariko, no kwita ku mirire ifite intungamubiri zisukuye no gukora imyitozo ngororamubiri bituma amaso adakomeza kumva umunaniro.
Ubusanzwe, indwara z'amaso zishobora kugira ingaruka mbi cyane mu gihe umuntu adashyira mu bikorwa uburyo bwo kwirinda. Itegeko rya 20/20/20 ni rimwe mu ngamba zikomeye zagufasha mu kurinda amaso. Gufata umwanya wo gukuraho imikorere iganisha ku gucika intege byongera ubushobozi bw'amaso. Kubungabunga ubuzima bw'amaso si ibintu bigoye, ahubwo ni ibintu byose bishobora gukorwa mu buryo bworoshye. Kwirinda ni byiza kurusha kwivuza!
