Vitamin D ni kimwe mu bintu by’ingenzi umubiri wacu ukenera kugira ngo ukore neza. Iyi vitamin iboneka mu buryo butatu: ku buryo bw’ikirere, urumuri rw'izuba, ndetse n’ibiribwa. Vitamin D ni fat-soluble vitamin (Vitamini ziba mubinure n’amavuta), bivuze ko iyo ikiri mu mubiri, igumamo igihe kirekire, kandi ikaba ifite uruhare runini mu mikorere y’umubiri. Iyi vitamin ikunze kubura cyane mu bihugu bitabona izuba kenshi, ndetse no mu bihe by’itumba, bityo abantu bakaba bagomba gufata ingamba zo kuyibona.
Vitamin D ifite uruhare runini mu mikorere y’umubiri. Iyi vitamin ituma calcium yinjira neza mu magufa, ikaba ifasha mu gukumira indwara z’amagufa nka rickets cyangwa osteomalacia. Byongeye kandi, vitamin D ifasha mu mikorere y’ubudahangarwa bw’umubiri, bigatuma umuntu aba ahanganye n’indwara zitandukanye.
Amoko ya Vitamin D
Aho Vitamin D iboneka muri byo: Urumuri rw’izuba n’ibiribwa
Vitamin D iboneka cyane cyane igihe urumuri rw'izuba rugera ku ruhu rw’umuntu, kuko urwo rumuri rutuma umubiri w’umuntu utangira gukora vitamin D. Mu bihugu bitagira izuba kenshi, cyangwa mu bihe by’itumba, abantu bakenera kugura vitamin D mu binyobwa cyangwa ibinini byunganira indyo. Ibiribwa nabyo ni isoko ikomeye ya vitamin D, nk’amafi, amagi, ndetse n'ibinyampeke byongerewe na vitamin D. Gukoresha ibiribwa bitandukanye bigira uruhare mu kongera vitamin D ku mubiri.
Ibinini byunganira indyo
Igihe izuba ridahari cyangwa igihe umubiri utabasha kubona vitamin D bihagije, gufata ibinini cyangwa ibindi bikoresho byunganira indyo bishobora kuba ari ngombwa. Ibi bituma umubiri ubona vitamin D ku buryo bunoze, bigatuma ubuzima bw’umuntu buhora ari bwiza. Ni ingenzi kubaza umuganga mbere yo gutangira gufata ibinini cyangwa ibikoresho byongera vitamin D.
Uruhare rwa Vitamin D mu buzima
Uruhare rwa Vitamin D mu magufa no mu kwakira Calcium
Vitamin D ni ingenzi cyane mu gufasha mu guhindura calcium ikaba ikora neza mu magufa. Iyo vitamin D idahari mu mubiri, calcium ntiyinjira mu magufa nk’uko bikwiye, bigatuma habaho ibibazo by’iyangirika ry’amagufa. Iyo vitamin D ihari, amagufa arakomeye kandi ni ngombwa cyane mu mibereho ya buri munsi.
Ubufasha bwa Vitamin D mu bikorwa by’ubudahangarwa
Vitamin D igira uruhare mu gukomeza no kunoza uburyo ubudahangarwa bw’umubiri bukora. Iyi vitamin ifasha mu gukumira indwara zitandukanye harimo indwara z’umutima, ndetse n’izindi zifata uruhu. Igihe ubudahangarwa bw’umubiri bukora neza, umubiri ushobora kurwanya neza virusi, bagiteriya, n’ibindi bisukika mu mubiri.
Ibibazo bivuka iyo Vitamin D itaboneka neza
Impamvu zishobora gutera Vitamin D iba ku kigero gito
Abantu benshi bibagirwa gufata vitamin D ihagije, cyane cyane mu bihugu bifite imbeho, cyangwa ahantu hatabona izuba bihagije. Abantu bafite umubiri utabasha gukoresha vitamin D neza nk’abafite ibibazo by’impyiko, cyangwa abakoresha imiti ituma calcium idakora neza, nabo bashobora kugira ikibazo cya vitamin D. Kwirinda izi mpamvu ni ngombwa mu kugira ubuzima bwiza.
Ibimenyetso by’ibura rya Vitamin D
Iyo umuntu afite vitamin D nke, ashobora kugaragaza ibimenyetso by'uburibwe bw’amagufa, kubabara mu ngingo, ndetse no kugorwa no gukora imyitozo ngororamubiri. Hari igihe umuntu ashobora no kumva ubudahangarwa bwawe bwibasiwe n’indwara zitandukanye. Iyo ubonye ibi bimenyetso, ni byiza kwegera umuganga ngo agufashe kureba niba vitamin D idahagije mu mubiri.
Uko wakomeza kuba ufite Vitamin D ihagije
Ikigereranyo cy’ingano ya Vitamin D ukwiye kugira
Abahanga mu by’ubuzima basaba abantu b'ingeri zitandukanye gufata vitamin D mu rugero runaka, cyane cyane abakiri bato n'abageze mu zabukuru. Icyo basaba ni uko abakuze bafata hagati ya 600-800 IU (international units) buri munsi, naho abageze mu zabukuru bashobora gukenera 1000 IU cyangwa birenga. Ibi biterwa n'imyaka y’umuntu n’ubuzima afite.
Ubuzima bwiza bwo kugira Vitamin D ihagije
Kubera ko vitamin D iboneka cyane cyane mu izuba, kugira uburyo bwo gusohoka kenshi mu gihe cy'izuba ni ingenzi. Gufata igihe cyo gukorana n’izi ngamba ni ngombwa, kandi hari n’ibindi byemezo byo guhindura imirire, gukoresha ibiribwa birimo vitamin D, cyangwa gufata ibinini byunganira indyo igihe byaba ngombwa. Ibi byose bigomba gushyirwa mu bikorwa mu buryo buhuye n’ubuzima bw'umuntu n’ibyo akeneye.
